Utarło się w praktyce, aby urządzenia służące do podnoszenia ciśnienia gazu, w tym również powietrza atmosferycznego, określać potocznie mianem sprężarki. Watro jednak zwrócić uwagę na fakt, że w kontekście technicznych sposobów realizowania procesu zwiększania ciśnienia gazu, wyróżnić można takie typy urządzeń jak:
- wentylatory
- dmuchawy
- kompresory
Kwalifikacja do poszczególnych typów maszyn opiera się o rosnący stopień sprężania określany jako iloraz ciśnienia medium po i przed sprężeniem. Nomenklaturowa codzienność sprowadza się jednakże do częstego utożsamiania dmuchawy z wentylatorem, a kompresora ze sprężarką.
Rozmaitość konstrukcji
Przymykając oko na utożsamianie kompresora ze sprężarką należy wskazać, że maszyny te bazują na kilku rozwiązaniach konstrukcyjnych. W zależności od specyfiki elementu służącego do wymuszania wzrostu ciśnienia gazu można je podzielić na następujące podstawowe typy:
- tłokowe
- śrubowe
- membranowe
W sprężarce tłokowej poruszający ruchem posuwisto – zwrotnym tłok zasysa gaz do cylindra i zmniejszając objętość medium zwiększa równocześnie jego ciśnienie. Do prawidłowego działania urządzenia niezbędne są zawory dolotowy i odlotowy, których funkcjonowanie jest ściśle skoordynowane z fazami ruchu tłoka.
Sprężarki śrubowe bazują natomiast na współpracy co najmniej dwóch obracających się w przeciwnych kierunkach śrub, które funkcjonują jako element męski i żeński. Wzajemna relacja tych elementów prowadzi do podniesienia ciśnienia dochodzącego do nich gazu. Sprężarki membranowe wykorzystują natomiast elastyczna przegrodę, która poruszając się osiowo wytwarza żądane nadciśnienie.
Skutek uboczny sprężania
Zgodnie z zasadą fizyki, w wyniku podnoszenia ciśnienia gazu rośnie również jego temperatura. Fakt ten stanowi istotne ograniczenie funkcjonalne. Ciepło to, jako nadmiarowe, musi zostać z urządzenia odprowadzone. W przeciwnym razie spowodowałoby przegrzanie maszyny, co z kolei groziłoby zatarciem jej współpracujących elementów. Techniczne rozwiązanie tego problemu realizowane jest zasadniczo na dwa sposoby. Elementy sprężarki mogą być wykonane z materiałów o wysokiej odporności na temperaturę, które nie wymagają smarowania lub wykonanie bazuje na materiałach standardowych, ale przy założeniu konieczności smarowania olejowego.
Siła smarowania
Sprężarki olejowe są większe i cięższe od swoich bezolejowych odpowiedników. Wynagradzają to jednak większą wydajnością i możliwością pracy w trybie ciągłym. Mimo, że wymagają kontroli poziomu oraz okresowych wymian oleju smarnego, są łatwe w eksploatacji i można je wielokrotnie remontować, bazując na typowych zestawach naprawczych. Większa wydajność wymusza stosowanie mocniejszych silników napędowych, a specyfika wykorzystania sprężonego gazu zachęca do optymalizacji w doborze pojemności zbiornika na sprężony gaz. Ogólnie jednak maszyny te cechują się wieloma zaletami i właśnie dlatego są powszechnie stosowane. Ich specyfika polega jednak na tym, że w sprężonym medium mogą się pojawiać drobiny oleju smarnego. Ale jeśli nie stanowi to technologicznej przeszkody nie można nie docenić ich licznych funkcjonalno – użytkowych zalet.
