Woda rozlewa się po podłodze w tempie, którego nikt się nie spodziewa. Pęknięty wężyk pod zlewem potrafi w ciągu godziny wypuścić kilkaset litrów, a rura pionu — wielokrotnie więcej. Pierwsza reakcja jest zwykle taka sama: ręczniki, wiadro, telefon do sąsiada. Problem w tym, że o tym, czy za dwa miesiące trzeba będzie zrywać podłogę i skuwać tynk, decydują rzeczy robione w zupełnie innej kolejności.
Poniżej chronologia, która sprawdza się w większości zalań w mieszkaniach i domach jednorodzinnych.
Pierwsza godzina: zakręcić, odłączyć, sfotografować
Kolejność jest tutaj nienegocjowalna. Najpierw zawór — główny, jeśli nie wiadomo, skąd leci. Potem prąd, i to nie tylko w pomieszczeniu, w którym stoi woda. Gniazdka w ścianie działowej po drugiej stronie też mogą być zawilgocone, a woda rozchodzi się w warstwie wylewki znacznie dalej, niż widać na powierzchni.
Dopiero trzeci krok to telefon do ubezpieczyciela lub administracji. I jeszcze przed pierwszym ruchem ścierką — zdjęcia. Dużo zdjęć, z datą, obejmujących całe pomieszczenia, a nie tylko kałużę. Rzeczoznawca przyjedzie za kilka dni, gdy większość wody już zniknie, i jego wycena będzie się opierać na tym, co mu pokażesz.
Warto sfotografować również rzeczy, które w tym momencie wydają się nieistotne: dolne fronty szafek kuchennych, listwy przypodłogowe, spód mebli, kartony stojące na podłodze w pomieszczeniu gospodarczym. To one najczęściej pojawiają się później w sporach o wysokość szkody.
Doba pierwsza: usunąć wodę, całą wodę
Ścierka i wiadro wystarczają przy rozlanym czajniku. Przy zalaniu z rury to praca na wiele godzin, która i tak nie kończy się sukcesem, bo woda nie stoi wyłącznie na wierzchu. Znajduje się w szczelinach dylatacyjnych, pod listwami, w warstwie izolacji pod wylewką, w narożnikach, do których nie sięga żadna szmata.
Przy większej ilości wody sprawę załatwia odkurzacz przystosowany do pracy na mokro. Nie jest to zwykły odkurzacz z workiem — ten przy pierwszym kontakcie z wodą po prostu przestanie działać, a przy odrobinie pecha zrobi zwarcie. Urządzenie do pracy na mokro zasysa wodę do zbiornika i pozwala wybrać ją z fug, spod mebli i z narożników, gdzie zostaje najdłużej.
Jeśli woda stoi w piwnicy albo w garażu warstwą liczoną w centymetrach, żadne odkurzanie nie ma sensu — tam potrzebna jest pompa. Ale w mieszkaniu w większości przypadków wystarczy dobry odkurzacz do pracy na mokro i konsekwencja.
Równolegle trzeba podnieść z podłogi wszystko, co da się podnieść. Meble na podkładkach, dywany do zwinięcia i na balkon, kartony na stół. Drewno i płyta wiórowa chłoną wodę godzinami — im szybciej przestaną stać w kałuży, tym większa szansa, że nie spuchną.
Doba druga: osuszanie
Tu popełnia się najwięcej błędów. Podłoga wygląda na suchą, kałuży nie ma, więc temat wydaje się zamknięty. Tymczasem wilgoć została w wylewce i w dolnych partiach ścian, gdzie podciągnęła się kapilarnie na kilkadziesiąt centymetrów. Odparowuje z tego miejsca tygodniami, a jeśli nie ma dokąd odparować — zostaje i po dwóch miesiącach wychodzi w postaci ciemnych plam i charakterystycznego zapachu.
Samo otwarcie okien pomaga tylko przy sprzyjającej pogodzie. Zimą i jesienią powietrze z zewnątrz jest wilgotne, a przy chłodnych ścianach wymiana powietrza niewiele zmienia. Skuteczne osuszanie polega na obniżeniu wilgotności powietrza w zamkniętym pomieszczeniu i wymuszeniu obiegu — czyli na pracy osuszacza kondensacyjnego wspartego nadmuchem.
Osuszacz o wydajności odpowiedniej dla mieszkania to urządzenie, którego kupno przy jednorazowym zalaniu nie ma sensu — kosztuje więcej niż cały sprzątany metraż, a potem stoi w piwnicy. Dlatego przy szkodach wodnych standardem jest wynajem: osuszacz, odkurzacz do pracy na mokro i nagrzewnica biorą się z tego samego miejsca, w którym stoi reszta sprzętu porządkowego — na przykład ze zbiorczego zestawienia w kategorii https://wynajmijsprzet.com/czyszczenie-i-sprzatanie/ — i wraca po tygodniu czy dwóch, gdy przestaje być potrzebny.
Czas pracy zależy od skali zalania i rodzaju podłogi. Przy niewielkiej szkodzie na płytkach wystarczą trzy–cztery dni. Przy zamoczonej wylewce pod panelami trzeba liczyć od tygodnia do trzech, a w skrajnych przypadkach — przy zalanej izolacji w stropie — nawet dłużej.
Czego nie robić
Trzy rzeczy potrafią zrobić więcej szkody niż samo zalanie.
Nie susz mieszkania farelką ustawioną na maksimum. Gwałtowne nagrzewanie powierzchni przy wysokiej wilgotności powietrza nie usuwa wody, tylko przenosi ją wyżej — na ściany i sufit, gdzie skrapla się w chłodniejszych miejscach. Do tego podnosi rachunek za prąd w sposób, który zaskakuje przy najbliższym odczycie.
Nie zakrywaj niczego, dopóki nie jest suche. Położenie nowej podłogi na wylewce, która ma jeszcze 5% wilgotności, kończy się jednakowo za każdym razem: panele falują, a pod spodem zaczyna się rozwijać pleśń. Jeśli nie ma pewności, można sprawdzić stan wylewki miernikiem wilgotności — badanie trwa minutę i rozstrzyga temat.
Nie wyrzucaj uszkodzonych rzeczy przed wizytą rzeczoznawcy. Zniszczony dywan czy spuchnięta szafka są dowodem w sprawie. Można je odstawić na balkon albo do piwnicy, ale nie na śmietnik.
Kiedy oddać sprawę fachowcom
Osuszenie zalanej kuchni czy łazienki to zadanie w zasięgu właściciela mieszkania. Są jednak sytuacje, w których lepiej od razu wezwać firmę zajmującą się osuszaniem budynków: zalanie obejmujące kilka pomieszczeń i sąsiadów niżej, woda, która dostała się w strop lub ściany działowe na dużej powierzchni, oraz każdy przypadek, gdy zamoczeniu uległa izolacja termiczna. W tych sytuacjach potrzebne są urządzenia pracujące w trybie ciągłym przez wiele dni, pomiary wilgotności w kilku punktach i często wiercenie otworów technologicznych.
W pozostałych przypadkach schemat jest prosty: zakręcić, odłączyć, sfotografować, wybrać wodę, osuszyć, sprawdzić miernikiem i dopiero potem remontować. Trzymanie się tej kolejności kosztuje kilka dni cierpliwości, a oszczędza skucia tynku do wysokości metra, które inaczej czeka za pół roku.
